Πύργος Βασιλίσσης (Ίλιον)

Heritagent Walk

Heritagent Walk 1.

Το σημερινό αφιέρωμα, όπως και τα επόμενα για την πρώτη Κυριακή κάθε μήνα, θα φιλοξενήσει ένα άρθρο-περιήγηση σε κάποια ιστορική τοποθεσία που δεν είναι ευρέως γνωστή στο κοινό. Ο λόγος ελλιπούς ανάδειξης τέτοιων χώρων έγκειται συνήθως είτε στην απουσία εύκολων μέσων πρόσβασης και προώθησης, είτε σε λειτουργικές αιτίες παντελούς εγκατάλειψης. Μετά τις πρόσφατες κυβερνητικές ανακοινώσεις περί αναστολής της λειτουργίας πολιτιστικών χώρων εξαιτίας της δεύτερης έξαρσης της πανδημίας covid-19, οι προτάσεις μου ελπίζω να λειτουργήσουν ως μέσο έμπνευσης για τη δημιουργία ενός future cultural plan ή σαν μια μικρή διαφυγή, παρέα με το blog και τις εικόνες μου. Για σήμερα λοιπόν, θα περπατήσουμε ανάμεσα σε στάβλους, κήπους και αμπελώνες. Θα διανύσουμε μέσα από φωτογραφικές στάσεις τα στιγμιότυπα της δικής μου εμπειρίας, τα οποία είμαι βέβαιη πως θα σας πείσουν να επισκεφτείτε το δοθέν μνημείο της νεότερης πολιτιστικής κληρονομιάς του δυτικού τομέα Αττικής. Όπως σίγουρα έχετε κατανοήσει, αναφέρομαι στον Πύργο της Βασίλισσας Αμαλίας στο Ίλιον (Πάρκο Τρίτση). Έχοντας πραγματοποιήσει δεκάδες επισκέψεις σε φυσικούς και πολιτιστικούς ιστορικούς χώρους, παίρνω την ευθύνη να ορίσω την παρούσα, ως μια από τις πιο βιωματικές ξεναγήσεις, η οποία στοχεύει επιτυχώς να ικανοποιήσει όλες τις αισθήσεις… Πάμε να δούμε τι εννοώ!

Στάση 1η: Παραγωγή Οίνου

Η συνάντησή μας με την επιστήμη της οινολογίας έρχεται από την πρώτη κιόλας στάση. Μέσα από μια εισαγωγική προσέγγιση και περνώντας στους χώρους δημιουργίας του κρασιού γίνεται κατανοητή η διαδικασία παραγωγής του (συγκομιδή σταφυλιών – πίεση – ζύμωση – διαύγαση – παλαίωση – εμφιάλωση), οι διαφορές λευκών και ερυθρών οίνων, καθώς και η ιστορία του προϊόντος στον χώρο. Όπως φαίνεται και στην έγχρωμη εικόνα, η παραγωγή εκλεκτών κρασιών στο κτήμα αποτελεί μια παράδοση που συνεχίζεται από τα χρόνια της Βασίλισσας Αμαλίας, η οποία ασχολείτο με την οινοπαραγωγή. Είχε καταπιαστεί σε τέτοιο βαθμό μάλιστα, που κατάφερε να κατακτήσει έως και βραβεία διεθνών διαγωνισμών κρασιού. Από την άλλη, οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες αντιπροσωπεύουν τη σημερινή εικόνα του Οινοποιείου – Εμφιαλωτηρίου και των σύγχρονων μηχανήματων παραγωγής βιολογικών κρασιών του κτήματος. Συνολικά παράγονται τέσσερα είδη κρασιών, τρία εξ αυτών λευκά (Ίλιον, Μαλαγουζιά και Επτάλοφος λευκός) και ένα κόκκινο, περασμένο από δρύινα γαλλικά βαρέλια (Επτάλοφος ερυθρός).

Εικόνα 1: Ασπρόμαυρες: Σύγχρονο Οινοποιείο – Εμφιαλωτήριο. Έγχρωμη: Διαφημιστική αφίσα βασιλικής παραγωγής οίνου (19ος αι.) / Φωτ.: heritagent blog

Στάση 2η: Στάβλοι – Αμπελώνας – Καλλιέργειες 

Η συνέχεια της περιήγησης, μας βρίσκει στον εξωτερικό χώρο του κτήματος. Σε μια πρώτη φάση παρατηρούμε τα άλογα ιδιωτών τα οποία φιλοξενούνται και σταβλίζονται στον χώρο (Fun fact, αυτά που γνώρισα είχαν ονόματα εμπνευσμένα από δημοφιλείς καφέδες!). Παρόλα αυτά, δεν φαίνεται να είναι η πρώτη φορά που διαμένουν άλογα στον χώρο. Η Αμαλία λέγεται πως λάτρευε την ιππασία και μάλιστα είχε στην κατοχή της αραβικά άλογα που ίππευε η ίδια. Άλλωστε δεν πρέπει να ξεχνάμε πως κατά την τότε εποχή, οι μετακινήσεις από και προς το άστυ πραγματοποιούνταν με άλογα και μάλιστα πληροφορούμαστε από επιστολές της ίδιας, πως η απόσταση Σύνταγμα- Πύργος ήταν μόλις μισή ώρα. Το καταπράσινο περιβάλλον του εξωτερικού χώρου γνωρίζουμε πως από το παρελθόν είχε ανεπτυγμένη την καλλιέργεια. Η Βασίλισσα το είχε εμπλουτίσει με πολλά είδη φυτών, όπως: ελαιόδεντρα, φιστικιές, κυπαρίσσια, μουριές, φοίνικες κ.α. Επίσης, μέσα στα τότε 2.500 στέμματα που της ανήκαν είχε αναπτύξει και την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων, με την αγορά 20 αγελάδων και προβάτων «μερινός». Τα 500 από τα προαναφερόμενα στρέμματα τα διέθεσε στον οικισμό των Άνω Λιοσίων, για τη διαμονή των εργατών της.

Εικόνα 2: Κολλάζ αμπελώνα και αλόγου από τον στάβλο. / Φωτ.: heritagent blog

Σήμερα ο αμπελώνας του κτήματος εκτείνεται σε 40 στρέμματα, περίπου στο σημείο που υπήρχε ο αρχικός αμπελώνας της Βασίλισσας. Υπάρχουν σε μεγάλη έκταση ελιές, οι οποίες όμως δεν καλλιεργούνται, μελίσσια, καθώς και διάφορα είδη βοτάνων/ μπαχαρικών τα οποία διατίθενται στο πωλητήριο. Μπορεί ακόμα να ανακαλύψει κανείς μέσα στον κήπο διάφορα αξιοπερίεργα πράγματα, λόγου χάριν μια ρωμαϊκή σαρκοφάγο με γιρλάντες.

Στάση 3η: Πύργος Βασίλισσας Αμαλίας και Όθωνα (εξωτερικά και εσωτερικά)

Εικόνα 3: Εξωτερική όψη του Πύργου Βασιλίσσης. / Φωτ.: heritagent blog

Εάν δεν σας θύμισε η έως τώρα περιγραφή των φυτών τον Εθνικό Κήπο, η φωτογραφική αποκάλυψη του κορμού φοίνικα στα αριστερά της εικόνας, θα φέρει την -για κάποιους γνωστή- πληροφορία πως και οι δυο κήποι φιλοτεχνήθηκαν από την ίδια την Βασίλισσα. Ο κορμός του φοίνικα, φημολογείται πως θύμιζε στην Αμαλία το σχήμα των αρχαίων κιόνων, ενώ τα φυλλώματα στο άνω μέρος του φυτού της έμοιαζαν με στέμμα. Ο κήπος του πύργου πέρα από το προαναφερόμενο φυτό, φιλοξενεί ένα σιντριβάνι από την τότε εποχή, δυο ρωμαϊκά αγάλματα και μια ακόμα σαρκοφάγο, αγνώστου προέλευσης. Η εξωτερική όψη του πύργου παραπέμπει στη νεογοτθική αρχιτεκτονική και είναι εμπνευσμένος από τον πύργο οπού γεννήθηκε ο σύζυγος της Όθωνας, στη Βαυαρία (βλ. πύργο του Hochenschwangau). Η μεσογειακή προσθήκη του μπαλκονιού, είναι μια παρέμβαση που φανερώνει το πάντρεμα της βαυαρικής αισθητικής με την ελληνική καθημερινότητα. Ο πύργος ολοκληρώθηκε το 1854 και τα εγκαίνια διεξήχθησαν στα γενέθλια του πεθερού της, Λουδοβίκου.

Εικόνα 4: Εσωτερική όψη του Πύργου Βασιλίσσης. / Φωτ.: heritagent blog

Το εσωτερικό του πύργου έχει δυο ορόφους με φυσικό φωτισμό και μόνο ένα χώρο καθιστικού. Ο λόγος της μικρής έκτασης του πύργου απαντάται στη χρήση του ως εξοχικός προορισμός που μόνο η βασίλισσα κατευθυνόταν, είτε για να πιει τσάι με τις Κυρίες των Τιμών είτε για να ξαποστάσει. Η διακόσμηση του άνω ορόφου παραπέμπει στο βασιλικό προφίλ, λόγω των συμβόλων που φέρει περιμετρικά στους τοίχους. Τα χαρακτηριστικά χρώματα είναι το μπλε, το κόκκινο και το χρυσό, ενώ το σύνηθες διακοσμητικό μοτίβο της εποχής αποτελεί και εδώ η μαργαρίτα (σύμβολο προς ένδειξη ευημερίας). Δεν επιτρέπεται η πρόσβαση στο δωμάτιο με παπούτσια, καθώς το πάτωμα είναι χειροποίητη κατασκευή «μαρκετερί παρκέ» με φυσικό χρωματισμό, από ξύλο καρυδιάς, μαονιού και τριανταφυλλιάς.  Τέλος, τα έπιπλα εκτός του πολυέλαιου και των κηροπηγίων αποτελούν αντίγραφα, καθότι τα γνήσια χάθηκαν επί γερμανικής κατοχής.

Στάση 5η: Δοκιμή Βιολογικών Οίνων

Η λήξη της ξενάγησης έφερε στο τραπέζι τη γευσιγνωσία. Η δοκιμή των τεσσάρων προαναφερόμενων κρασιών, γίνεται με την εξής διαδικασία: όψη χρώματος οίνου, κυκλική κίνηση ποτηριού προς ανάδυση αρωμάτων, οσμή αρωμάτων, γεύση οίνου και συνοδεία πόσης με τυρί και πίτα. Τα δικά μου αγαπημένα κρασιά ήταν ο λευκός και κόκκινος «Επτάλοφος», εξαιτίας της αίσθησης ξύλου από το βαρέλι, στα χείλη.

Εικόνα 5: Γευστική δοκιμή των Βιολογικών Κρασιών. / Φωτ.: heritagent blog

Η παραπάνω εμπειρία καταλήγουμε πως ικανοποίησε την ακοή (αφήγηση ξενάγησης), την όραση (τοπία), την αφή (φυτά και επαφή με τα άλογα), την όσφρηση (καλλιέργειες κτήματος και αρώματα κρασιού) και τη γεύση (τελική δοκιμή)… Ενημερωθείτε για τις επόμενες ξεναγήσεις μέσω official website.

Facebook | Instagram

Έως ότου να κλείσετε και τη δικιά σας ξενάγηση, προτείνω για το βραδύ της Κυριακής να ντυθείτε καλά και να απολαύετε ένα καλό κόκκινο κρασί με το «The Second Waltz» από André Rieu, να παίζει στο background… Εις υγείαν!

Υ.Γ. Ευχαριστούμε πολύ την Νότα, για την όμορφη ξενάγηση!

6 σκέψεις σχετικά με το “Πύργος Βασιλίσσης (Ίλιον)

  1. Καταπληκτικό μέρος! Οι περισσότεροι δεν γνωρίζαμε πως βρίσκεται κάτι τέτοιο στην Αττική.. Θα κλείσω σύντομα ξενάγηση. Ευχαριστούμε.

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s